Vintage Halloween spullen uit Amerika: dit haalde ik in huis

De afgelopen weken werden er bij mij verschillende pakketjes uit de Verenigde Staten bezorgd. Ik heb dan ook flink lopen neuzen op eBay en Etsy. Deze speurtocht duurde soms dagen omdat ik precies dat ene model wilde vinden. Vervolgens heb ik weken gewacht op wat ik heb besteld. Het resultaat: zeven stuks vintage halloween spullen uit de jaren 80, 90 en begin 2000, elk met een verhaal. Spullen die ik als kind in Amerikaanse films en series zag en zelf nooit had.

Ik ben geboren in 1990, dus in de kern een jaren 90-kind. Alleen speelde die jeugd zich in Nederland af, waar Halloween destijds nog geen ding was. Wat ik op televisie zag, bleef dus precies dat: iets dat ik zag, maar nooit zelf in handen had. Die herkenning is denk ik precies waarom ik nu, decennia later, alsnog naar deze vintage halloween spullen op zoek ben. Het voelt voor mij als het inhalen van een stukje jeugd dat ik nooit heb gehad.

Waarom zijn vintage Halloween spullen in Nederland moeilijk te vinden?

Halloween is in de Verenigde Staten al decennia een enorme commerciële markt, zoals ook te lezen in mijn blogpost over de oorsprong ervan. Winkels met eigen Halloween-afdelingen, seizoensgebonden kledinglijnen, speelgoed, decoratie: het hoorde er gewoon bij. In Nederland bestond die markt niet. Er was geen vraag, dus ook geen import. Deze spullen zijn hier destijds simpelweg nooit binnengekomen.

Wat nu anders is: internationale verzending via eBay en Etsy maakt het mogelijk om rechtstreeks bij Amerikaanse verkopers te kopen. Er hoeft nu dus geen Nederlandse winkel tussen te zitten. Top, want nu kan ik decennia later alsnog aan de spullen komen uit de series en films van mijn jeugd.

Mijn vintage Halloween spullen op een rij

Zeven stuks in totaal, en ik zet ze op volgorde van oud naar nieuw. Zo zie je meteen hoe Halloween als Amerikaans commercieel fenomeen zich door de decennia heen ontwikkelde, van speldjes en sfeercassettes in de jaren 80 tot animatronic deurbellen begin jaren 2000.

1985: een pratend skelet-speldje van Hallmark

Dit speldje komt uit Hallmark’s eigen Halloween-lijn, ooit verkocht onder de naam Boo Bazaar. Hallmark had in de jaren 80 en 90 letterlijk een eigen Halloween-hoek in de winkel, naast alle wenskaarten. Kinderen die met hun ouders naar de mall gingen, kwamen vaak thuis met zo’n mechanisch speldje of button. Wind hem op en de kaak beweegt.

Jaren 80: een flip-top pompoen-zaklamp, met “safety” in de naam

Exact jaartal onbekend, maar het woord “safety” in de productnaam is geen toeval. In de late jaren 70 en zeker in de jaren 80 ontstond in de Verenigde Staten een wijdverspreide angst voor gemanipuleerd Halloween-snoep. Scheermesjes in appels, vergif in snoep, sommige gemeenten die trick-or-treating zelfs helemaal verboden. Het Amerikaanse Consumer Product Safety Commission bracht in die periode officiële veiligheidsadviezen uit waarin snoep controleren op sabotage en het dragen van een zaklamp of reflecterend materiaal in één adem werden genoemd, als onderdeel van dezelfde bredere “Halloween is gevaarlijk”-boodschap aan ouders.

Zaklampen als deze gingen voornamelijk over zichtbaarheid in het verkeer, maar ze maakten ook deel uit van diezelfde golf aan officiële en commerciële “veiligheidsproducten”. Denk aan reflecterende kettingen, knipperlichtjes, en dus ook zaklampen. Waarom die angst zo groot werd, is een verhaal op zich. Daar kom ik nog op terug in een aparte post.

1987 en 1992: twee cassettebandjes met sfeergeluiden

Halloween Party is uitgebracht in 1987 door Eerie Sounds Music Co.. Dit was een klein Amerikaans labeltje dat zich puur op dit soort seizoensgebonden sfeercassettes richtte, compleet met een fictief grapadres op de hoes: 666 Scary Street, Scaryville, U.S.A. Spooky Sounds of the Night volgde in 1992, van Rubie’s Costume Co., een van de grotere Amerikaanse kostuum- en Halloween-fabrikanten: dertig minuten aan symfonische horrormuziek en losse geluidseffecten, verdeeld over twee kanten van vijftien minuten. Dit soort bandjes was bedoeld om af te spelen bij de voordeur tijdens trick-or-treaten, zodat er niet alleen een enge deurbel of decoratie stond, maar ook het huis zelf klonk alsof er iets spookte. Samen geven de twee bandjes een mooi beeld van hoe wijdverspreid dit soort sfeerproducten destijds was: verschillende labels die allemaal hetzelfde probleem oplosten.

Jaren 90: een patchwork vest van Bobbie Brooks

Bobbie Brooks is een Amerikaans kledingmerk, opgericht in 1939 in Cleveland, dat in de jaren 60 een van de grootste dameskledingmerken van het land was. Halverwege de jaren 80 maakte het bedrijf een strategische keuze: stoppen met de junior-lijn en volledig focussen op kleding voor volwassen vrouwen. Dit specifieke vest, met de knopen, felle kleuren en het motief vol pompoenen, spinnenwebben en spookhuizen, is typisch voor de jaren 90: het decennium waarin dit soort seizoensgebonden novelty vests bij Bobbie Brooks het meest voorkwam.

Jaren 90: een pop-up adventskalender, Countdown to Halloween

Ik kon van dit product geen fabrikant achterhalen. Wat wel duidelijk is: dit soort pop-up adventskalender, met eenendertig geheime flapjes om af te tellen naar Halloween, compleet met speelfiguurtjes en een gloed-in-het-donker effect, was een herkenbaar format in de jaren 90. Vergelijkbaar met de kerst-adventskalenders die we hier wel kennen.

2001-2002: een pratende pompoen-deurbel

Deze komt van Spirit Halloween, verkocht in precies die twee seizoenen. Druk op de bel en er springt een spinnetje uit de mond van de pompoen, terwijl de ogen rood oplichten en de pompoen een van meerdere zinnetjes uitspreekt. Precies het soort onzin-prop dat bedoeld was om trick-or-treaters even aan het schrikken te maken voordat ze hun snoep kregen. Mooi sluitstuk van de tijdlijn: van een simpel speldje in 1985 tot een volwaardige animatronic zestien jaar later.

Duurzamer, maar prijzig

Van tweedehands spullen wordt gezegd dat het duurzaam is, en het klopt dat er niets nieuws wordt geproduceerd. Veel van deze vintage Halloween spullen zijn daarnaast ook nog eens steviger gemaakt dan wat er nu voor een paar euro in de winkel ligt. Dat een speldje uit 1985 het nog steeds doet, of een zaklamp uit de jaren 80 nog gewoon oplicht, zegt iets over de kwaliteit van toen.

Maar heel eerlijk: al deze spullen zijn met het vliegtuig van de Verenigde Staten naar Nederland gekomen. Dat weegt niet op tegen het feit dat er niets nieuws geproduceerd is, maar het maakt “duurzaam” ook geen woord dat ik zomaar mag claimen. Tweedehands is een betere keuze dan nieuw, maar niet hetzelfde als CO2-neutraal.

Waar ik ook eerlijk over wil zijn: dit is prijzig. Verzendkosten vanuit Amerika lopen op, zeker bij meerdere pakketjes, en vergeet ook eventuele invoerkosten niet. Daarbij is de markt voor vintage halloween spullen de laatste jaren flink aangetrokken, met verzamelaars die actief op zoek zijn naar precies dit soort stukken. Schaarste plus een groeiende vraag betekent hogere prijzen. Iets om rekening mee te houden voordat je aan je eigen zoektocht begint.

Zelf op zoek? Een paar zoektips

Wil je zelf gaan graven op eBay of Etsy, een paar dingen die het zoeken makkelijker maken:

• Zoek op merknaam plus jaartal plus “vintage”, dat levert vaak specifiekere resultaten op dan een algemene term als “vintage halloween spullen”.
• Kijk op zowel eBay als Etsy: vaak vind je dezelfde spullen op beide platforms, maar verschillen de verzendkosten. 
• Check bij elektronische items (zoals een deurbel of zaklamp) altijd of de verkoper vermeldt dat het werkende batterijmechanisme is getest.
• Reken verzend- en invoerkosten vooraf mee in de vergelijking, want die kunnen de uiteindelijke prijs flink opstuwen.

Gebruikte bronnen

• CNN – A brief history of poisoned Halloween candy panic (2019)
• Encyclopedia of Cleveland History – Bobbie Brooks Inc.
• Fandom – Spirit Halloween – Pumpkin Doorbell
• The Retro Network – Ten Classic Halloween Commercials That Haunt Our Memories
• U.S. Consumer Product Safety Commission – Tips For Halloween Safety (1990)
• YouTube – Rubie’s Costume Co. “Spooky Sounds of the Night” (1992)